UPI (युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस) आजच्या काळात भारतातील सर्वाधिक वापरले जाणारे डिजिटल पेमेंट माध्यम आहे. PhonePe, Google Pay, Paytm सारख्या अॅप्सद्वारे दररोज कोट्यवधी व्यवहार होतात. मात्र, 1 ऑक्टोबर 2025 पासून UPI व्यवहारांबाबत काही नवे नियम लागू होणार आहेत आणि याचा थेट परिणाम तुमच्या रोजच्या व्यवहारांवर होऊ शकतो.
नेमके बदल काय?
नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) ने काही नवे नियम जाहीर केले आहेत –
- मोफत व्यवहार मर्यादा – महिन्यात ठराविक रकमेपर्यंतचे UPI व्यवहार मोफत राहतील. त्यापेक्षा जास्त व्यवहारांवर ट्रान्झॅक्शन फी लागू होईल.
- मोठ्या रकमेवर अतिरिक्त चार्ज – ₹2,000 किंवा ₹5,000 पेक्षा जास्त रकमेच्या व्यवहारांवर 0.5% ते 1% पर्यंत शुल्क लागू होऊ शकते.
- वेळेची मर्यादा – रात्री 11 ते सकाळी 6 या वेळेत मोठ्या रकमेचे UPI व्यवहार करता येणार नाहीत.
- व्यवसायिक पेमेंट्ससाठी वेगळे शुल्क – व्यापाऱ्यांकडून होणाऱ्या पेमेंट्सवर स्वतंत्र फी आकारली जाईल.
हे बदल का केले जात आहेत?
- UPI व्यवहारांची संख्या प्रचंड वाढली आहे, त्यामुळे सर्व्हर आणि नेटवर्क इन्फ्रास्ट्रक्चर वाढवण्यासाठी निधीची गरज आहे.
- डिजिटल पेमेंट्स अधिक सुरक्षित व टिकाऊ करण्याचा प्रयत्न सुरू आहे.
- फसवणूक आणि गैरवापर कमी करण्यासाठीही हे पाऊल उचलले जात आहे.
याचा तुम्हाला काय परिणाम होईल?
- लहान रकमेचे व्यवहार करणाऱ्यांना फारसा फरक जाणवणार नाही.
- मोठ्या रकमेचे व्यवहार किंवा महिन्यात जास्त व्यवहार करणाऱ्यांना शुल्क द्यावे लागेल.
- व्यापाऱ्यांनी आपल्या उत्पादन/सेवेच्या किमतींमध्ये हा अतिरिक्त खर्च गृहीत धरावा लागेल.
काय करावे?
- मोठ्या रकमेचे व्यवहार शक्यतो NEFT/RTGS द्वारे करा.
- महिन्यातील मोफत व्यवहार मर्यादा ओलांडू नका.
- आपल्या UPI अॅपवरील नोटिफिकेशन्स तपासा, जेणेकरून नियमांबाबतची ताजी माहिती मिळेल.
थोडक्यात
1 ऑक्टोबरपासून UPI व्यवहारांच्या नियमांत बदल होणार आहेत. योग्य वेळी माहिती घेऊन आणि योग्य पद्धतीने व्यवहार केल्यास तुम्ही अतिरिक्त शुल्क टाळू शकता आणि तुमचे डिजिटल पेमेंट्स सहज आणि सुरक्षित ठेवू शकता.
